पनवेल (अमोल पाटील): हिंदू धर्मातील साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक मानला जाणारा अक्षय्य तृतीया यंदा रविवार, १९ एप्रिल २०२६ रोजी मोठ्या भक्तिभावाने साजरा केला जाणार आहे. ‘अक्षय’ म्हणजे कधीही न संपणारे—या दिवशी केलेले जप, तप, दान व शुभकार्यांचे फळ अक्षय राहते, अशी श्रद्धा आहे.
पंचांगानुसार, तृतीया तिथीची सुरुवात १९ एप्रिल रोजी सकाळी १०:४९ वाजता होत असून ती २० एप्रिल रोजी सकाळी ७:२७ वाजेपर्यंत राहणार आहे. यंदा तृतीया तिथी २० एप्रिलचा सूर्योदय पाहत असली तरी तिथी अत्यंत अल्प काळ टिकत असल्याने “पूर्वार्ध व्यापिनी तिथी” या नियमानुसार मुख्य सण १९ एप्रिललाच साजरा केला जाणार आहे.
🕉️ शुभ मुहूर्त
पूजा मुहूर्त: सकाळी १०:४९ ते दुपारी १२:२०
सोनं खरेदी मुहूर्त: सकाळी १०:४९ नंतर दिवसभर
अक्षय्य तृतीया हा “अबूझ मुहूर्त” असल्याने या दिवशी कोणतेही शुभकार्य करण्यासाठी वेगळा मुहूर्त पाहण्याची गरज नसते. त्यामुळे घरखरेदी, नवीन व्यवसायाची सुरुवात, वाहन खरेदी, दागिने खरेदी यासाठी हा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो.
🌼 धार्मिक महत्त्व
धार्मिक मान्यतेनुसार या दिवशी अनेक पौराणिक घटना घडल्या आहेत. भगवान भगवान परशुराम, नरनारायण आणि हयग्रीव यांचे अवतार या दिवशी प्रकट झाल्याचे मानले जाते. तसेच महाभारत लेखनास वेदव्यास यांनी याच दिवशी सुरुवात केली, अशीही श्रद्धा आहे.
भगवान श्रीकृष्ण आणि त्यांचा मित्र सुदामा यांची कथा, तसेच द्रौपदी च्या रक्षणाशी संबंधित प्रसंगही या दिवसाशी जोडलेले आहेत. उत्तराखंडमधील बद्रीनारायण मंदिर याचे दरवाजेही याच दिवशी उघडले जातात.
🙏 पूजा व दानधर्म
या दिवशी सकाळी स्नान करून विष्णू पूजन, जप, मंत्रपठण करणे, तसेच उपवास पाळणे शुभ मानले जाते. गहू, हरभरा, सत्तू, दहीभात, उसाचा रस, पाणीभरलेले माठ, वस्त्रे, चप्पल यांसारख्या वस्तूंचे दान करण्याला विशेष महत्त्व आहे.
तसेच पितृ तर्पण, हवन, ब्राह्मणभोजन यांसारख्या धार्मिक कृती केल्यास पुण्य संचय वाढतो, अशी श्रद्धा आहे. उन्हाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर गरजू लोकांना पाणी, माठ, आंबे, गोड पदार्थ यांचे दान करण्याची प्रथा देखील मोठ्या प्रमाणात पाळली जाते.
🛍️ खरेदी व नवीन उपक्रम
अक्षय्य तृतीयेच्या दिवशी सोने, दागिने, नवीन वस्त्रे, वाहन किंवा मालमत्ता खरेदी करण्याची परंपरा आहे. या दिवशी सुरू केलेले कोणतेही कार्य दीर्घकाळ टिकते आणि यशस्वी होते, असा विश्वास असल्याने अनेक जण नवीन व्यवसाय, संस्था किंवा प्रकल्पांची सुरुवात करतात.
